MESLEK LİSELERİNDE ÖĞRENCİ KAYBI VE ERKEN OKUL TERKİNİ ÖNLEME K İÇİN AVRUPA YOLLARINA ÇIKTIK

Çankırı Eldivan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünün proje sahibi olduğu, Çankırı Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü, TEKEV Mesleki ve Teknik Eğitim Kooperatifi, İzmir Meslek Eğitimi ve Gelişimi Derneği, İzmir Bayraklı Rehberlik Araştırma Merkezi, Kocaeli Başiskele Yuvacık Mehmet Süha Uçar Teknik ve Endüstri Meslek Lisesi, Kayseri Mimar Sinan Teknik ve Endüstri Meslek Lisesinin yerel ortak olarak katıldığı“Meslek Liselerindeki Öğrenci Kaybını Önlemek ve Eğitimini Yarıda Bırakanları İş Piyasasına Kazandırma Politikaları” isimli projenin yurt dışı boyutu tamamlanmıştır. Norveç, Finlandiya ve Belçika olmak üzere toplam 43 kişinin katılımıyla proje gerçekleşmiştir. Avrupa’daki Mesleki ve Teknik Eğitim müfredatları ve sertifika süreci incelenmiş, meslek okullarındaki eğitim ve öğretimde kullanılan atölyeler gezilmiştir. Katılımcıların çoğunluğunu teknik öğretmenlerin oluşturduğu proje grubu, Norveç’in Drammen, Finlandiya’nın Helsinki ve Belçika’nın Brüksel şehirlerindeki meslek okullarını incelemişlerdir. Aynı zamanda Avrupa’da uygulanan modüler sisteme ait müfredat programlarını da değerlendirmişlerdir. Boş kalan zamanlarında da şehirlerdeki tarihi ve turistik yerleri gezerek, bilgi ve kültürlerini arttırmışlardır.

Gidilen ülkelerde öncelikle; ahlaklı, dürüst ve doğru sözlü insan yetiştirmenin önemsendiğini, bunun için de okul öncesi ve temel eğitime çok önem verildiğini gördük. Eğitimde öğrenci odaklı bir sistem uygulandığını, öğrencilerin ilgi ve yetenekleri doğrultusunda değerlendirildiklerini tespit ettik.

Ben özellikle eğitimde dünyanın ilk sıralarında bulunan Finlandiya’daki eğitim sistemi ve mesleki eğitimden bahsetmek istiyorum. Öncelikle eğitimde sistem ne olursa olsun öğretmenin nedenli önemli olduğunu gördüm. Tüm öğretmenlerin en az master derecesi var ve üniversite başarısı en yüksek %10’luk dilim arasından seçiliyorlar. Öğretmenlik toplum gözünde statüsü en yüksek mesleklerden biri.

Finlandiya’da zorunlu temel eğitimden sonra 16–19 yaş arasını kapsayan ortaöğretim, genel ve mesleki eğitim olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Öğrencinin genel ve mesleki ortaöğretimden hangisine devam edeceğini belirleyen genel bir sınav yok. Veliler, öğrencisinin temel eğitimdeki başarı durumunu dikkate alıp öğretmenlerin ve okul yönetiminin görüşünü alarak, ortak ulusal başvuru sistemi vasıtasıyla mesleki ortaöğretim okuluna başvuru yapma hakkına sahipler. Ortaöğretim ikinci devreye öğrenci seçimi daha önceki okul başarılarına göre gerçekleşirken mesleki öğretim kurumları tarafından kullanılan seçme kriterleri, iş deneyimi ve diğer karşılaştırılabilir faktörleri, giriş ve yetenek sınavlarını da kapsayabilir. Kısa vadede bir kısım pratik beceriler elde ederek iş piyasasında yer edinmek isteyen öğrenciler genelde mesleki ortaöğretimi ve sonrasında teknik eğitimi tercih etmektedirler. Genel liselerden mesleki eğitime geçiş mümkündür. Bu bakımdan süreç içerisinde kararlarını değiştirerek mesleki liselere geçiş yapmak isteyen öğrenciler yatay geçişle fark dersleri vererek mesleki eğitime geçiş yapabilmektedirler. Ulusal Eğitim Kurulu hem genel ortaöğretim hem de mesleki ortaöğretimin konu ve çalışma modüllerinin hedeflerine ve temel içeriklerine karar vermektedir. İlgili ulusal temel öğretim programına dayalı olarak, eğitim veren kurumlar yerel yönetimlerle birlikte öğretim programlarını oluşturmaktadırlar. Bir mesleki eğitim kurumuna devam eden öğrenci için temel öğretim programı ana dil, ikinci ulusal dil, yabancı diller, matematik, fizik, kimya, gibi derslerdir.

Mesleki eğitim ve öğretim yedi farklı eğitim alanını, 112 farklı çalışma programını içeren 52 mesleki yeterliliği kapsamaktadır. Çalışmaların kapsamı üç yıldır (120 kredi). Her mesleki yeterlilik en az 20 kredilik kısmı şirketlerde uygulama olmak üzere, dil, bilim gibi temel ve seçmeli konuları içermektedir. Çalışmalar öğrenci danışmanlığını ve bir final projesini de içeren zorunlu ve seçmeli bir dizi çalışmadan oluşmaktadır. Öğrenci becerileri ve yeterlikleri her çalışma modülünün tamamlanmasının ardından değerlendirilmektedir. Yeterlilik sertifikası bireysel çalışma planına dâhil edilmiş olan tüm çalışmaların tamamlanmasının ardından verilmektedir.

Yetişkinler de kendileri için yeni bir meslek okuyabilir veya kendi yetkinliklerini geliştirebilirler. Bazı işverenler kendi işleri için çalışanlar eğitiyor. Bu gibi işverenlerin iş garantisi vardır. Bu, eğitimi tamamlayan biri işverenden iş alır demektir.

Hayat boyu öğrenme felsefesinin uygulandığı Finlandiya’da, meslek eğitimi alma seviyesine gelmiş herkese, istediği meslekte eğitim yapma olanağı sağlanmıştır. Bir meslek yanında isterseniz ikinci, üçüncü gibi meslek programlarına katılarak belge almanızda söz konusudur.

Şunu üzülerek belirtmek isterim ki: Bizim ülkemizde 1940’lı yıllarda uyguladığımız dünyaya örnek olan köy enstitüleri sistemi maalesef yok edilmiştir. Üretime dönük eğitimi esas alan bu sistem günümüzde bile birçok ülkeye örnek niteliğindedir. Biz ise hala diğer ülkelerden mesleki eğitimle ilgili sistemler alıp uygulamaya çalışıyoruz. Aldığımız sistemler bizim geçmişte uyguladığımız ve vazgeçtiğimiz sistemlerden faydalanılarak ortaya çıkartılmış olanlardır. Kendimize uygun elbiseyi yine kendimiz dikebiliriz. Uygulayacağımız eğitim sistemi ve mesleki eğitimi bizim kendimize göre şekillendirmenin doğru olacağına inanıyorum. Saygılarımla.

Mehmet AKTUĞ

Çınarlı Teknik ve Endüstri Meslek Lisesi-İZMİR

<<Önceki Haber Sonraki Haber>>